Đằng sau Giải Nhất Giải thưởng Khoa học và Công nghệ dành cho sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học năm 2026 của nhóm sinh viên Trường Đại học Công Thương TP.HCM (HUIT) là hàng trăm giờ miệt mài trong phòng thí nghiệm, những mẻ gốm nứt vỡ và cả những giọt nước mắt. Từ những thất bại ấy, năm người trẻ đã viết nên câu chuyện về niềm đam mê khoa học, tinh thần đồng đội và khát vọng tạo ra những vật liệu xanh có ích cho cuộc sống.

Khoảnh khắc nhóm sinh viên vinh dự nhận Bằng khen Giải Nhất tại lễ trao giải.

Ngày 07/11/2026, đề tài “Phát triển vật liệu gốm áp điện không chì nền Perovskite với hiệu suất lưu trữ năng lượng cao sử dụng phụ gia biến tính pha thủy tinh từ rác thải pin mặt trời” của nhóm sinh viên HUIT xuất sắc giành Giải Nhất quốc gia, đánh dấu thành quả của một hành trình nghiên cứu đầy thử thách.

Xuất phát từ những trăn trở về tác động môi trường của vật liệu chứa chì và lượng rác thải pin mặt trời ngày càng gia tăng, nhóm gồm Nguyễn Ngọc Thiện, Thạch Nguyễn Phúc Khương, Trần Thị Phương Nghi, Lê Phong Phú và Nguyễn Chí Bảo đã tìm kiếm một hướng đi mới: tận dụng kính pin mặt trời thải bỏ để phát triển vật liệu gốm không chì có khả năng lưu trữ năng lượng cao.

Nguyễn Ngọc Thiện, chủ nhiệm đề tài, cho biết vật liệu gốm không chì nền BNT dù có nhiều tiềm năng nhưng vẫn gặp hạn chế do nhiệt độ nung cao dễ làm bay hơi các nguyên tố, tạo lỗ rỗng và gia tăng dòng điện rò. Từ đó, nhóm ứng dụng kỹ thuật thiêu kết pha lỏng, sử dụng phụ gia thủy tinh tái chế nhằm giảm nhiệt độ nung, cải thiện độ đặc khít và nâng cao hiệu suất lưu trữ năng lượng.

Nguyễn Ngọc Thiện chia sẻ về hành trình nghiên cứu khoa học, những khó khăn trong quá trình thực hiện đề tài và khát vọng phát triển các giải pháp vật liệu xanh, thân thiện với môi trường.

Điểm sáng tạo của công trình nằm ở việc kết nối hai bài toán: phát triển vật liệu điện tử hiệu suất cao và tái sử dụng rác thải công nghệ. Kết quả mở ra triển vọng ứng dụng trong các loại tụ điện nạp – phóng nhanh, đồng thời góp phần thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn.

Tuy nhiên, để biến ý tưởng thành kết quả thực nghiệm, nhóm phải vượt qua nhiều khó khăn. Theo Thiện, thử thách lớn nhất là kiểm soát tỷ lệ phối trộn phụ gia và quá trình thiêu kết. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể khiến cấu trúc vật liệu không đạt yêu cầu, buộc nhóm phải điều chỉnh và thử nghiệm lại.

“Lúc mới nhận đề tài, tụi mình cũng ngợp lắm, khái niệm về thiêu kết pha lỏng hay ranh giới hạt hoàn toàn mới mẻ”, Thạch Nguyễn Phúc Khương nhớ lại. Những ngày miệt mài trong phòng thí nghiệm, những mẻ gốm nứt vỡ phải bỏ đi đã trở thành thử thách đối với sự kiên trì của cả nhóm.

Thạch Nguyễn Phúc Khương chia sẻ về hành trình nghiên cứu khoa học, những nỗ lực vượt qua thử thách và kinh nghiệm tích lũy trong quá trình thực hiện đề tài.

Đặc biệt, Nguyễn Chí Bảo từng có lúc muốn dừng lại vì liên tiếp thất bại. “Có lúc mình kiệt sức, tự dằn vặt bản thân không đủ giỏi và muốn bỏ cuộc khi hết mẻ gốm này đến mẻ gốm khác nứt vỡ thành từng mảnh vụn”, Bảo chia sẻ.

Trong hành trình ấy, PGS.TS. Nguyễn Học Thắng giữ vai trò quan trọng trong việc định hướng chuyên môn, giúp nhóm kiểm soát quá trình thiêu kết, tối ưu tỷ lệ phụ gia và duy trì cấu trúc tinh thể Perovskite cần thiết. Cùng với sự đồng hành của các thầy hướng dẫn, hệ thống phòng thí nghiệm, thiết bị đo đạc và nguồn kinh phí hỗ trợ từ HUIT đã tạo điều kiện để nhóm từng bước hoàn thiện công trình.

PGS.TS. Nguyễn Học Thắng cùng các thành viên trong nhóm lưu lại khoảnh khắc chụp ảnh kỷ niệm.

Với Trần Thị Phương Nghi, khoảnh khắc đề tài được xướng tên Giải Nhất “như một giấc mơ có thật” sau hàng trăm giờ miệt mài bên lò nung. Còn Lê Phong Phú nhớ mãi nụ cười rạng rỡ của thầy Thắng cùng những cái ôm thật chặt của đồng đội. Phú nhắn gửi: “Đừng để nỗi sợ mình không đủ giỏi cản bước, bởi nghiên cứu khoa học chưa bao giờ cần những bộ óc hoàn hảo ngay từ vạch xuất phát”.

Với Nguyễn Chí Bảo, thành quả lớn nhất chính là sự thay đổi của bản thân, từ một sinh viên từng thiếu tự tin trở nên bản lĩnh và biết tin vào chính mình. Thạch Nguyễn Phúc Khương cũng nhận ra nghiên cứu khoa học là hành trình của tinh thần đồng đội, nơi mỗi người luôn có thầy cô và bạn bè đồng hành.

“Đừng chờ đợi cho đến khi bản thân hoàn toàn sẵn sàng mới bắt đầu, mà hãy dũng cảm dấn thân để từng bước hoàn thiện chính mình”, Nguyễn Ngọc Thiện nhắn gửi.

Giải Nhất quốc gia là dấu ấn đáng tự hào, khẳng định năng lực nghiên cứu và khát vọng sáng tạo của sinh viên HUIT. Nhưng phía sau thành tích ấy còn là câu chuyện đẹp về tình thầy trò, tình bạn và nghị lực vượt qua giới hạn bản thân.

Từ những tấm kính pin mặt trời tưởng chừng đã hết giá trị, nhóm sinh viên HUIT đã mở ra hướng nghiên cứu đầy triển vọng. Và từ những mẻ gốm từng nứt vỡ, năm người trẻ đã nhận ra rằng thành tựu quý giá của nghiên cứu khoa học còn nằm ở hành trình trưởng thành, khi mỗi thất bại trở thành một bài học và mỗi lần đứng dậy lại đưa ước mơ đến gần hơn với hiện thực.

 Ban biên tập website HUIT